Tijdens de afgelopen natuurijsperiode verkondigde Jaap Stalenburg (pr manager bij TVM) aan mij dat het marathonschaatsen al jaren dood is omdat de rijders, en met name de toppers, kleurloos zijn. Het peloton bezit geen aansprekende figuren met een verhaal meer. Mijn eerste reactie was nog dat hij ongelijk had, maar zijn boodschap bleef door mijn hoofd spoken. Nu pas begrijp ik Stalenburg en denk ik dat hij gelijk heeft.
 
De rijders vertegenwoordigen de sport en bepalen het gezicht en de nieuwswaarde van de sport, niet het format waarin gereden wordt of het getouwtrek achter de schermen. Ik reken mijzelf met mijn elf dienstjaren tot iemand van de oudere generatie in het peloton. Hoe erg dat ook klinkt, toch ben ik blij dat ik tegen mannen heb gereden als Erik Hulzebosch, Peter de Vries, Lammert Huitema en Hans Pieterse. Tot enkele jaren geleden stopte je pas met marathonschaatsen als je lichaam het echt niet meer trok, als je echt ‘te oud’ was. In de mongolenwaaier draaiden de toppers van weleer nog jaren met een glimlach hun rondjes. Af en toe probeerden ze nog de jonkies de baas te zijn, maar op de finish werden ze dik geklopt. Na afloop vertelden ze dan onder het genot van een biertje hoe ze vroeger zelf de beul van het peloton waren. Doorgaan tot het bittere einde, uit liefde voor de sport, was het credo. Dat is nu wel anders.
 
De berichten die de afgelopen weken verschenen over diverse rijders die stoppen zeggen meer over het huidige marathonschaatsen dan over de rijders zelf. Ze hangen niet hun schaatsen aan de wilgen omdat het lichaam op is, maar omdat ze zich niet meer herkennen in de sporter die ze ooit waren. Ze voelen zich niet meer thuis in hun eigen sport. Er is in het toekomstige marathonschaatsen geen plaats meer voor kleurrijke figuren. Die zijn immers raar, nonchalant en horen niet thuis in topsport. Volgend jaar nemen we dus afscheid van Hadders, Hoogeveen en van Eck, de laatste kleurrijke types in het peloton. De cultuuromslag die de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden in het marathonschaatsen is, vrees ik, een onomkeerbaar proces. Als die niet snel wordt teruggedraaid dan zal het marathonschaatsen over enkele jaren alleen nog bestaan uit gedrilde machines in groen/oranje pakken die volledig kleurloos de wedstrijden domineren. Nooit meer kreten van geluk en vreugdetranen na de finish, maar een schouderklopje van de coach die zichzelf weer op de borst kan slaan.
 
Martijn Kromkamp